عضویت در کانال تلگرام
 امروز جمعه 05 خرداد 1396

مخاطبان در همه جای دنیا پدر را در جایگاه اقتدار دوست دارند

سینما و تلویزیون در خلق تصویری شكوهمند از پدر به جامعه ایرانی بدهكار است

چهره پدر در سینمای ایران به تبع نگاه و سلطه تفكرات روشنفكری اغلب غیرمنصفانه و معوج به تصویر درآمده است. روشنفكران همواره مدعی‌اند جامعه ایرانی از معضلی به نام پدرسالاری رنج می‌برد و همین نگاه را به مضامین بخش عمده‌ای از آثار سینمایی تسری داده‌اند.

زمان ارسال خبر 1396/01/22 ، ساعت 16:26
کد خبر : 3612

به گزارش مجمل ، چهره پدر در سینمای ایران به تبع نگاه و سلطه تفكرات روشنفكری اغلب غیرمنصفانه و معوج به تصویر درآمده است. روشنفكران همواره مدعی‌اند جامعه ایرانی از معضلی به نام پدرسالاری رنج می‌برد و همین نگاه را به مضامین بخش عمده‌ای از آثار سینمایی تسری داده‌اند. البته مخاطب همواره تعیین كرده است كه كدام جنس از پدر در سینمای ایران را بیشتر می‌پسندد.

در این رابطه و در آستانه روز پدر، «جوان» نظر طهماسب صلح‌جو، منتقد و كارشناس سینما و تلویزیون را جویا شده است. این نویسنده و تحلیلگر سینمای ایران در پاسخ به این سؤال كه سیمای پدر در سینمای ایران طی چند دهه اخیر چگونه ارائه شده است و تماشاگران چه واكنشی به تصویر ارائه شده از پدر در سینما و تلویزیون داشته‌اند، می‌گوید: «ذات و فطرت انسان به گونه‌ای است كه پدر را در جایگاه اقتدار می‌پسندد و هرگاه تصویر پدر به شكلی اقتدارگرایانه در سینما و تلویزیون به تصویر درآمده، بیشتر مورد توجه مخاطبان قرار گرفته و اتفاقاً هرگاه تصویری خنثی، بی‌اراده و مستأصل از پدر ترسیم شده، مخاطب كمتر استقبال كرده است.»
 
 
وی معتقد است: فیلمسازانی كه با انگیزه زدن ریشه اقتدارگرایی پدران اقدام به تولید اثر در سینمای ایران كرده‌اند از این موضوع غافل بوده‌اند كه اتفاقاً تماشاگران این اقتدار پدرانه را پس نمی‌زنند و به شكلی فطری از آن استقبال هم می‌كنند. نكته دیگر در این‌باره این است كه حتی اگر اقتدار پدرانه به شكلی افراطی و منفی به تصویر درآید، ولی درست دراماتیزه شود باز هم منجر به ساخت كاراكترهایی جذاب در سینما می‌شود.
صلح‌جو به مجموعه‌های تلویزیونی مانند پدرسالار و ستایش در تلویزیون ایران اشاره می‌كند كه با وجود محور بودن كاراكتر پدری اقتدارگرا در آن منجر به استقبال مخاطب شده است: «البته در این آثار كاراكتر اقتدارگرای پدر به خوبی و مهارت در قالب درام قرار گرفته و نقشی مكمل‌گونه ایفا كرده یا به عبارتی می‌توان گفت به درستی در جای خود نشسته و واقعیت این است كه طبع مردم درام‌پسند است.
 
 
وی به پدران بسیاری كه نقشی منفعل، سرگردان و ضعیف در سینما و تلویزیون ایران ایفا كرده‌اند و هیچ‌گاه در ذهن مخاطب ماندگار نشده‌اند، اشاره كرد و توضیح داد: پدر در فرهنگ باستانی اغلب ملت‌های جهان به ویژه ایران باستان در جایگاه خدا می‌نشیند، البته بخشی از سینما و ادبیات روشنفكری ایران همواره سعی كرده چنین جایگاهی را به چالش بكشد و با طرح نگاه انتقادی به مسئله پدرسالاری در جامعه ایرانی در آثار هنری مخاطبان را متوجه معضلی اجتماعی كند، اما واقعیت این است كه مردم به طور فطری نه تنها از شخصیت‌های اقتدارگرا بدشان نمی‌آید بلكه چنین كاراكترهایی را به طور ناخودآگاه در پس ذهن خود ستایش می‌كنند.
این كارشناس سینما در ادامه می‌افزاید: حتی زمانی كه كاراكتر پدر مانند سریال ستایش بیش از حد لازم اقتدارگرا به تصویر درمی‌آید و جنبه خشن و منفی آن پررنگ می‌شود نیز با اینكه مردم ممكن است از آن كاراكتر خوش‌شان نیاید، ولی شكوه و صلابت آن به‌گونه‌ای است كه هیچ‌گاه از یاد و خاطرشان پاك نمی‌شود.
 
 
صلح‌جو كاراكتر پدر در مجموعه «دندون طلا»ی میرباقری را نیز به سبب تأثیر محوری پدر در درام جذاب دانسته و یكی از دلایل توفیق آن در میان مخاطبان را همین مسئله می‌داند.
وی به فیلم «دختر» آخرین ساخته رضا‌میركریمی هم اشاره می‌كند كه در آن به بهانه ارائه دادن تصویری مطابق با واقعیت جامعه ایرانی پدری مستأصل، معلق و خنثی كه توان تصمیم‌گیری مناسب برای خانواده‌اش را ندارد، ترسیم شده كه در نهایت در نیمه راه رها می‌شود و از فرماندهی عاجز می‌ماند و همین نكته باعث شكست فیلم در گیشه و ماندگار نشدن كاراكتر پدر در خاطره مخاطبان می‌شود. این منتقد سینما در بخش دیگری از سخنانش درباره چهره پدر در سینما به سینمای هند اشاره می‌كند و اینكه این سینما همواره چهره‌ای سینمایی‌تر از پدر ارائه داده است و همین تصویر سینمایی باعث شده تا مخاطب را جذب خود كند.
  
مردم در سینما به دنبال كمال می‌گردند
صلح‌جو برای درك بهتر سخنانش به موضوع خشونت در سینما اشاره می‌كند و این نكته كه به‌رغم تنفر همه از جنگ، ژانر جنگ در سینما همواره از پرمخاطب‌ترین ژانرهای سینما بوده است: «علت این است كه اتفاقاً جای خشونت نه در دنیای واقعی بلكه در سینماست.
مردم به سینما می‌روند كه آنچه در جهان واقعی توان دیده شدن آن را ندارند ببینند و درك كنند. سینما برای مردم این فرصت را فراهم می‌كند. بنابراین فیلمسازانی كه در پی ترسیم موبه‌موی جامعه در سینما هسستند به خطا می‌روند و مخاطب را از دست می‌دهند. برای همین است كه مخاطب همواره از دیدن تصویری اقتدارگرایانه از پدر كه مهر و محبت خود را در زیر آن اقتدار ارائه می‌دهد بیشتر علاقه نشان می‌دهند. مردم در سینما به دنبال كمال می‌گردند، البته این كمال‌گرایی در كنار جنبه‌ها و ابعاد دیگر شخصیت است كه زمینه بروز پیدا می‌كند»
به گزارش «جوان»، سینمای روشنفكری ایران به‌رغم تعدد تولیدات و كمیت بالا در پرداختن به كاراكترهای پدر ایرانی، اما كمتر توانسته تصویری ماندگار از پدر ارائه دهد و دلیل آن هم این است كه با این پیش‌فرض به سمت تولید اثر رفته تا چهره‌ای مورد انتقاد از پدر ایرانی ارائه دهد و همین مسئله باعث شده مخاطب اساساً نتواند ارتباط درست و مؤثری با اثر برقرار كند.
در واقع آثاری كه با این پیش‌فرض ساخته شده‌اند نه توان سرگرم كردن مخاطب را داشته و نه توانسته‌اند آن مفهومی را كه سازنده اثر انتظار آن را می‌كشیده، انتقال دهند.
   
سینما و بدهكاری در خلق تصویری شكوهمند
علاوه بر این سینمای ایران برخلاف سینمای امریكا كمتر توانسته چهره مهربان و محبت‌آمیز پدر را در كانون خانواده به تصویر بكشد. از آنجا كه ژانر خانوادگی در سینمای ایران جزو ژانرهای مغفول است و همواره خانواده در سینما و تلویزیون ایران به پای انگیزه‌های دیگر قربانی شده، چهره رئوف و ملایم پدر نیز به تبع این ضعف بسیار ضعیف به تصویر درآمده است. در این‌باره شاید بتوان در سینمای ایران نمونه‌هایی چون فیلم كیمیا را به یاد آورد كه پدر در آن با بازی به یادماندنی خسرو شكیبایی در كانون محبت به فرزند و البته ایثار و از خودگذشتگی قرار می‌گیرد.
بی‌شك بدترین و نامسئولانه‌ترین تصویر از پدر در جامعه ایرانی از سوی سینمای روشنفكری ایران ارائه شده است،به عنوان مثال «خانه دختر» ساخته شهرام شاه‌حسینی فاجعه‌بارترین نمونه از ارائه چهره پدر در جامعه ایران را ترسیم كرده است؛ فیلمی كه هرگز به اكران عمومی درنیامد.
به نظر می‌رسد كه مهر پدری تنها وقتی در سینما به چشم می‌آید كه مكمل اقتدار پدرانه باشد و هر زمان كه این دو از هم جدا می‌شوند كاراكتری عمیق و اثرگذار خلق نمی‌شود. می‌توان گفت سینمای ایران در خلق تصویری شكوهمند و جذاب از پدر ایرانی به شدت به جامعه بدهكار است.
 
نظرات
آخرین اخبار
. خروج 20 میلیون ایرانی از چرخه فرزند‌آوری
. ابتذال فرهنگی در خانه‌های میراث فرهنگی!
. كمیته جاده صاف‌كنی اكران بدون مجوزها!
. خنده، طعمه‌ای برای مخاطب انتخابی برای پول
. فریب زنان با عكس‌های فتوشاپی
. سینما در مقابل حمایت انتخاباتی، رانت می‌خواهد
. ساعت 10 و 11 بیشترین زمان تخلفات رانندگی
. تمهیدات ترافیكی پلیس در روز انتخابات
. فیلم دزدان دریایی كارائیب ۵ دزدیده شد
. فوت چهار نفر در آتش‌سوزی مینی‌بوس در تهران
. ولنگاری فرهنگی در تبلیغات انتخابات شوراها
. مظلوم‌نمایی و دروغ تا كجا؟!
. زندگی مستمندان بازیچه دولتمردان
. هزینه‌های پاكسازی شهر را نامزدها بپردازند
. قتل دوست صمیمی به خاطر هندزفری
. گروگانگیری سرباز محافظ برای فرار
. ناجا به هیچ جریان و گروه سیاسی وابسته نیست
. مرزبان مزار ندارد +عكس
. شهرام شكوهی به زودی باز می‌گردد
. «شوك» به «عفت» جامعه توسط پلاس‌های اینترنتی
. نگاهی به ماجرای نیمروز در اكران نوروزی
. اولین اقرار عاملان شهادت 2 مأمور پلیس
. تازه‌ترین واكنش آسوشیتدپرس به انیمیشن نبرد خلیج‌فارس‌2
. فیلمبرداری «پایتخت۵» ۲۵ فروردین آغاز می‌شود
. عبور«ماجرای نیمروز» از مرز دو میلیارد فروش
. روایت مستندساز عراقی از آوینی و روایت فتح!
. دید و بازدیدهای عید با یك‌سوم قدرت خرید!
. «داستان درب های بندر شهید رجایی»
. كلاهبرداری كارگزار تایلند از مسافران ایرانی
. مصدومیت حدود 12 هزار مسافر در حوادث ترافیكی نوروزی
. چراغ سبز به «عصبانی نیستم»
. دورهمی حماسه، ملودرام و طنز در نوروز سینمایی
. خط 6 مترو به زودی به بهره برداری می رسد
. حاشیه‌های كلاه قرمزی امسال هم ادامه دارد
. مظلومی هم ساز بازگشت را كوك كرد
. ترقه‌ها با 7 كشته به صدا درآمد!
. تغییر شیوه نسخه‌پیچی پزشكان
. پرستویی برای سازمان اوج خواند
. میرباقری: سیما در بهترین شرایط مخاطب است
. پایان سرقت‌های مسلحانه 2 گانگستر
. محسن چاوشی یك محكوم به اعدام را نجات داد
. عروسك گردان جدید «كلاه قرمزی» معرفی شد
. احمد عزیزی بار دیگر زیر تیغ جراحی
. سریال بسازیم و بیننده را فراری دهیم!
. قاتل معلم سراوانی دستگیر شد
. «ربات‌ها» در هتل‌های ایران + تصاویر
. جاه‌طلبی‌تان آرزوی ما است آقای فرهادی
. بازی تركیه با مهره «جم تی وی» علیه ایران
. اسكار سیاسی ترامپ
. با برگزاری نمایشگاه‌های اصناف در زیر چادرهای نمایشگاهی موافق نیستم
برترین ها
نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.
©2016 Mojmalnews News. All Rights Reserved