عضویت در کانال تلگرام
 امروز شنبه 07 اسفند 1395

كلاه‌گیس عیاری بر سر سینمای ایران

چه كسی به عیاری تضمین و مشورت داده كه در سال آخر دولت می‌تواند قرارداد 40 ساله سینمای انقلاب را به هم بزند...

زمان ارسال خبر 1395/10/22 ، ساعت 10:05
کد خبر : 3183
کلاه‌گيس، عياري ف سينما ، جشنواره فجر

به گزارش مجمل ، دبیر جشنواره سی‌و‌پنجم فیلم فجر جمعه شب ساعاتی پس از اعلام اسامی فیلم‌های حاضر در بخش سودای سیمرغ این دوره از جشنواره با حضور در برنامه هفت در بخشی از صحبت‌هایش كه درباره حذف برخی از فیلم‌ها بود، وقتی به فیلم «كاناپه» كیانوش عیاری رسید، گفت: «این فیلم به دلیل حساسیت موضوع و محتوایش، باید در جایی بالاتر از جشنواره درباره نمایش آن تصمیم‌گیری شود.»

اینكه مورد فیلم عیاری چه چیزی می‌توانست باشد كه محمد حیدری توپ حل مشكل آن را به زمین مراجع بالاتر می‌اندازد، سؤالی بود كه برای خیلی‌ها پیش آمد و البته برخی هم جواب آن را می‌دانستند. استفاده از كلاه‌گیس به جای روسری برای بازیگران زن خبری بود كه به سرعت در فضای مجازی پیچید و از سوی هیچ شخصی هم تكذیب نشد؛ رویكردی نادر در تاریخ سینمای پس از انقلاب ایران كه باعث حیرت همه شد و این سؤال مطرح شد كه عیاری با چه انگیزه‌ای تصمیم به عبور از یكی از خط قرمزهای سینمای ایران گرفته و چه تحلیلی و تضمینی سبب شده كه او بدون سروصدا و دغدغه از این خط قرمز بدیهی عبور كند.
   
اعتراضی ندارم بلكه منتظرم به من اعتراض كنند!
عیاری بالاخره در آخرین ساعات روزگذشته نسبت به حذف فیلمش از جشنواره واكنش نشان داد و گفت: «من از ابتدا می‌دانستم كه این فیلم برای بخش جایزه انتخاب نخواهد شد و با این علم فیلم را ساختم. هیچ اعتراضی ندارم بلكه منتظرم آنها به من اعتراض كنند كه چرا این بازیگران خانم را بدون روسری جلوی دوربین فرستادی! دیگر هیچ فیلم سینمایی نمی‌سازم كه خانم‌ها در آن روسری به سر داشته باشند چه در خلوت خودشان چه در مقابل محارم این كار را نخواهم كرد.»
 
استفاده از كلاه‌گیس در فیلم مشهود است
عیاری در حالی در تازه‌ترین اظهاراتش تصریح كرده در فیلم «كاناپه» تشخیص كلاه‌گیس خانم‌ها كاملاً مشهود است كه پیشتر به نقل از او دلیل این رویكرد تمایل به واقع‌گرایی عنوان شده بود! او چگونه می‌تواند این تناقض را توضیح دهد.

پوریا ذوالفقاری، منتقد مجله فیلم جزو افرادی بود كه به این موضوع واكنش نشان داد و در صفحه فیس‌بوك خود نوشت: «دارم به پاسخ صادقانه و صددرصد سینمایی و خالی از حسابگری عیاری فكر می‌كنم. وقتی سر صحنه «كاناپه» از او پرسیدم نگران نیستید بابت استفاده از كلاه‌گیس اذیت‌تان كنند، او گفت: «واقع‌گرایی من را به اینجا رسانده(!)، دیگر توانش را ندارم. در روزگار قریب از آبدارچی پروژه هم خجالت می‌كشیدم كه دارم پرستارهای دهه 50 را با مقنعه تصویر می‌كنم!»
اینكه عیاری از خبری شدن این مسئله در جریان فیلمبرداری ممانعت كرده، ناخودآگاه ذهن را به این سمت می‌برد كه او احتمالاً تضمینی برای عبور از قرارداد چهل ساله سینمای انقلاب دریافت كرده بوده است! البته اینطور هم می‌توان تحلیل كرد كه كارگردان فیلم «كاناپه» روی اینكه فیلم او بتواند آغازی بر یك پایان در سینمای ایران باشد، حساب كرده است. با فرض اینكه عیاری با چنین فرضی اقدام به تولید فیلم خود كرده باشد، این سؤال پیش می‌آید كه چه كسانی در این تصمیم و برآورد اشتباه به او مشورت و یا تضمین داده‌اند و باعث شده‌اند این فیلمساز به وادی تحلیل‌های اشتباه بیفتد. عیاری به احتمال زیاد می‌دانسته كه عبور از چنین خط قرمزی منجر به توقیف فیلم می‌شود و این فیلم سرنوشتی بهتر از اثر پیشین او یعنی خانه پدری پیدا نمی‌كند.
   
قراردادی كه پذیرفته شده است
سینما در همه دنیا با قراردادهای نانوشته‌ای كه میان فیلمسازها و تماشاگران منعقد شده، كارایی دارد و كار می‌كند. مخاطبان سینما می‌دانند كه فلان بازیگر مشهور در حال ایفای نقش یك كاراكتر فرضی است. اینكه زنان در ایران مقابل محارم خود روسری نمی‌پوشند یك موضوع بدیهی است كه با قرار داد میان مخاطب و فیلمساز برای سر كردن روسری در منزل خللی به فیلم وارد نمی‌شود. نزدیك 40 سال است كه این قرار داد در سینمای ایران جواب داده و كار می‌كند.
  
واقع‌نمایی به چه قیمتی؟
از میان واكنش‌ها به ماجرای فیلم «كاناپه»، یادداشت طولانی مهرزاد دانش، نویسنده و منتقد سینمایی را باید سرآغاز پشتیبانی رسانه‌ای از رویكرد سؤال‌برانگیز عیاری تلقی كرد. این فعال سینمایی طی یادداشتی كه در سایت حامی سیاست‌های سینمایی دولت یازدهم منتشر شد با برشمردن استدلال‌هایی كوشیده نفس استفاده از كلاه‌گیس توسط عیاری در فیلم كاناپه را توجیه كند. این نویسنده سینمایی در بخشی از یادداشت خود آورده است: «در استفتاهای عادی كه بدون در نظر گرفتن كاربرد در فیلم‌های سینمایی از مراجع انجام شده است، عموم ایشان فتوا بر حرمت استفاده از آن نزد نامحرمان به قصد تلذذ داده‌اند. تبعیت از این موضوع قاعدتاً برای مقلدان مراجع به لحاظ شرعی واجب است، ولی در خصوص بحث سینما (به عنوان یكی از موضوعات مستحدثه) هم همین روال جاری است؟ اتفاقاً پیش از این از برخی آقایان مراجع درباره كاربرد سینمایی این موضوع هم استفتا به عمل آمده بود كه اغلب قریب به اتفاق‌شان، استفاده سینمایی آن را در صورتی كه مناسبات غیراخلاقی در میان نباشد، با در نظر گرفتن شرایطی یا حتی بعضاً به صورت مطلق، بلااشكال دانسته‌اند.»

قصد باز كردن مسائل فقهی را نداریم، اما نویسنده متن بالا به این مسئله اشاره نكرده كه مسئله حجاب زنان در سینما و تلویزیون ایران بیش از هر چیز جزو احكام ثانویه بوده و در وادی فقه حكومتی و مصلحت جامعه موضوعیت پیدا می‌كند. حتی به فرض ممنوع نبودن استفاده از كلاه‌گیس در سینما این مسئله پیش می‌آید كه چه مرجعی باید در تشخیص و راستی‌آزمایی میان موی بازیگر و كلاه‌گیس وارد عمل بشود؟ آیا مرجع مربوط باید نماینده‌ای ویژه برای این امر در زمان فیلمبرداری به كار بگمارد یا اصولاً می‌توان قول فیلمسازان در اینكه در فلان مورد از كلاه‌گیس استفاده شده است را حجت قرار داد و اصلاً آیا برداشتن این ممنوعیت منجر به پیامدهای دیگری خواهد شد یا خیر؟ نویسنده طرفدار كلاه‌گیس در بخش دیگری از متن خود به این مسئله اشاره می‌كند كه استفاده از كلاه‌گیس برای بازیگران زن بی‌سابقه نبوده و پیش از این در سریال یوسف پیامبر نیز به كار رفته است و به این اشاره كرده كه « چگونه است كه این موضوع برای آقای سلحشور بلاایراد بوده و حالا برای عیاری ایراد به حساب می‌آید؟ آن خدابیامرز خودی بود و این عزیز ناخودی؟ او شهروند درجه یك بود و این یك، از نوع دوم؟ اگر كلاه‌گیس حرام است، حرام است و اگر نه كه نه. دیگر با تغییر نام كارگردان قرار نیست حلال حرام شود و برعكس.»

پاسخ مغلطه بالا نیز این است كه اساساً جنس سریال‌های تاریخی به گونه‌ای است كه مخاطب از نوع و آرایش مو كاملاً به این پی می‌برد كه كلاه‌گیس بر سر بازیگر است، اما در فیلم‌هایی كه به سبك رئال ساخته می‌شود و تاریخی نیست تشخیص این مسئله قاعدتاً باید برای مخاطب غیرممكن به نظر برسد. كیانوش عیاری را همه به عنوان كارگردانی می‌شناسند كه بر واقع‌گرایی در آثارش تأكید ویژه‌ای دارد و این رویكرد در سینما برای كمك به واقع‌گرایی آثار منطقی به نظر نمی‌رسد ضمن اینكه در عالم واقع حوادث و اتفاقات زیادی روی می‌دهد و آیا می‌توان همه واقعیت‌ها را در سینما بازنمایی كرد و آیا سینما اجازه چنین كاری را دارد؟

كیانوش عیاری در حالی اقدام به ساخت فیلمی با عبور از یكی از خط قرمزهای بدیهی سینما كرده كه فیلم پیشین او با نام «خانه پدری» نیز به دلیل محتوای مسئله‌دارش هیچ‌گاه رنگ اكران را به خود ندید و به‌طور طبیعی انتظار می‌رفت این كارگردان كه اتفاقاً جزو فیلمسازان خوب و كاربلد سینمای كشور است و آثار ماندگاری چون سریال «دكتر قریب» را در كارنامه دارد در اثر سینمایی جدیدش بیش از پیش خود را به رعایت استانداردها و خطوط قرمز سینمای ایران ملزم بداند، اما به نظر می‌رسد كه تحلیل‌های اشتباه عیاری این‌بار نیز كار دست او داده و باعث شده فیلم «كاناپه» را نیز از حالا جزو آثار در محاق رفته سینما بدانیم.

نظرات
آخرین اخبار
. جزئیات تماس تلفنی ابتكار با وزیر بهداشت عراق
. فعالیت‌ كارگروه «مد و لباس» چقدر به كجا رسید؟
. قتل عام خانوادگی به خاطر ارثیه
. فواید مصرف روغن ماهی
. سریال‌هایی كه برای نوروز آماده می‌شوند
. چرا خانواده تلگرامی یك خانواده منزوی است؟
. «قرارگاه انتخابات» تشكیل شد
. استقبال مردم از نمایش آئینی «غبار2»
. آخرین وضعیت امدادرسانی به استان‌های تحت تاثیر برف و كولاك
. تصویربرداری «پایتخت ۵» از یونان آغاز می‌شود
. رئیس كمپ، معتاد عصبانی را كشت
. آخرین وضعیت راه اندازی كمپ ترك اعتیاد دانش آموزی
. جزئیات قیمت بلیت مترو در سال 96
. آخرین وضعیت آب و هوای استان‌های كشور +جدول
. آخرین وضعیت آب و هوای استان‌های كشور +جدول
. كودكانی كه روزی 3 وعده تریاك می خورند
. فروتن: از رویای موسیقی وارد سینما شدم
. آخرین وضعیت جوی و ترافیكی جاده‌های كشور
. اجحاف به اولین فیلم با موضوع مدافعان حرم
. اتمام حجت رئیس كمیته امداد با كاركنان
. چرا جشنواره فیلم فجر در تراز انقلاب اسلامی نیست؟!
. اسامی نمك‌های خوراكی غیرمجاز
. محورهای هراز و كندوان باز شد
. تعطیلی نوبت عصر تمام مدارس 6 منطقه شهرستان‌های تهران
. راز قتل مرد میانسال در سینه وكیل جوان
. ۵ هزار میلیارد تومان پاداش پایان خدمت فرهنگیان از بودجه ۹۶ جا افتاد
. كارت «منزلت» بازنشستگان، «بازنشسته» شد
. رئیس ثبت احوال كهنوج به رگبار بسته شد
. ماجرای گورخرهایی كه وزیر صنعت را عصبانی كرده‌اند
. افزایش 20 میلیاردتومانی بودجه شهرداری
. اسیدپاشی كه با قربانی خود ازدواج كرد
. فعالیت 24 ساعته كانكس‌های تعزیرات در ایام نوروز
. جر و بحث دو عضو اصلاح طلب شورا
. همه آنچه باید درباره آزمون دكتری بدانید
. دستگیری آدم‌ربایان 10 میلیارد تومانی در تهران
. وضعیت صندوق ذخیره فرهنگیان بعد از اختلاس
. جاده چالوس بازگشایی شد
. بوی گاز منتشر شده در آبادان كاملاً بی‌خطر است
. شاكری: به جای استیضاح های نمایشی ،‌اول خود را استیضاح كنیم
. جزئیات تلاش دختران پسرنما برای ورود به استادیوم در دربی
. تصادف مرگبار پراید و پژو در بزرگراه باكری
. خبر خوش آقای وزیر برای حق التدریسی‌ها
. مدارسی كه روز چهارشنبه تعطیل است
. این گوشی را حتما در هواپیما خاموش كنید
. وضعیت اعتبارات و چگونگی توزیع «شیر رایگان» در مدارس
. آغاز رسمی «جشنواره فیلم‌فجر» با جانبازان دفاع‌مقدس
. كشف 22 تن گردو قاچاق در استان تهران +عكس
. آخرین مهلت ثبت‌نام كنكور سراسری اعلام شد
. آخرین وضعیت ترافیكی جاده‌های كشور
. آیت‌الله مكارم شیرازی: مسئولان فضای مجازی را سالم كنند
برترین ها
نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.
©2016 Mojmalnews News. All Rights Reserved